Stress komt nooit van buiten

Ik hoor je denken…….. Nee, dat is niet waar. Kijk maar naar de werkdruk op mijn werk. Weet je wel hoeveel energie het kost om alles in mijn gezin goed te laten lopen? Ik heb een ziek familielid en heb alle ballen hoog te houden. Ik ben bezig om mijn eigen bedrijf op te zetten naast mijn werk, dat vraagt nogal wat. Dan komt de stress toch van buiten, vanuit mijn omgeving? Ja, zo heb ikzelf jarenlang gedacht. Ik was kostwinner, had een gezin met jonge kinderen waar ik voor moest zorgen, een kind wat extra veel aandacht vroeg in de opvoeding, een moeder die terminaal ziek was en financiële zorgen. Wat heb ik veel stress ervaren de afgelopen jaren.  En om jou te behoeden om ook zoveel hooi op de vork te nemen schrijf ik je dit blog. 

Stress is het verschil tussen wat je wil en wat je kan”, zegt organisatiepsycholoog dr. Kilian Wawoe.  

Dus….. stress ontstaat in jou! 

Oeps, dat is een flinke confrontatie. Dus ik veroorzaak de stress in mijzelf?  Met dit gegeven ben ik aan de slag gegaan en terugkijkend, ja ik wilde aan alle eisen voldoen. Op het werk en thuis; de zorg en opvoeding van de kinderen, de zorg voor mijn familie, een goede collega zijn, voldoende inkomen om het gezin draaiende te houden. Nu zie ik in dat ik niet alles (tegelijk) kan. Gedachten als: “Ik moet doorgaan, ik moet dit op tijd af hebben, ik wil niet laten zien dat het me eigenlijk niet lukt, ik moet er voor mijn vrienden zijn” dreven mij voort.

Ik had geen tijd voor mezelf, terwijl ik daar naar hunkerde.  Totdat ik ontdekte dat al deze gedachten voortkwamen uit een beslissing die ik heel vroeg in mijn jeugd heb gemaakt.  Ik werd me bewust dat alle gedachten ontstonden uit de overtuiging dat ik me schuldig voelde als de ander zich niet goed voelt en dat ik daar verantwoordelijk voor ben. Dat is natuurlijk niet waar, maar het was wel een diepe overtuiging die in mij zat. Sinds ik die overtuiging overboord heb gegooid, doe ik de dingen die bij mij passen, die ik aan kan, waar ik me goed bij voel en leg ik mezelf geen eisen meer op waar ik niet aan kan voldoen. En vanaf die tijd ervaar ik nog af en toe stress, die -nadat ik het herken- ook weer makkelijk los kan laten. Dus aan jou de vraag: “Aan wat wil jij voldoen, wat je eigenlijk niet kan waar maken. Waar vraag je teveel van jezelf of doe je dingen die niet bij je passen? Vaak zijn de gedachten die je hierbij hebt voortgekomen uit wat je ouders van jou verwachtten.  Of heb je in je vroege jeugd een beslissing genomen die ten grondslag ligt aan hoe jij aan alle eisen wilt voldoen. Wanneer je teveel wilt en je lichaam en denken geven aan dat je het niet aan kan, wordt het tijd om te onderzoeken waar de kous wringt. Dan pak je stress bij de wortel aan.  

Stress kan ook (onverwachts) in jou ontstaan in een situatie die jou triggert op iets wat je als kind hebt mee gemaakt dat angstig, heftig en stressvol voor jou was. De amygdala in het limbisch systeem is verantwoordelijk voor de activatie van angst en stress. Als de amygdala meent dat er gevaar dreigt (door de situatie waar je je in bevindt) geeft het alarmsignalen af aan het hele lichaam; afgifte van stresshormonen, verhoogde bloeddruk en versnelling van je hartslag worden aan gestuurd door de amygdala. Vermeend gevaar is als er iets gebeurt dat ooit stress in jou heeft veroorzaakt; denk hierbij aan buitengesloten en gepest worden, kritiek en afwijzing, misbruik en geweld, iets wat jou in paniek heeft gebracht of iets anders wat niet levensbedreigend hoeft te zijn. Het rationele deel van je hersenen heeft hier in eerste instantie weinig grip op. Je ervaart deze stress doordat je zenuwstelsel de eerdere ervaringen in je leven niet heeft kunnen verwerken. Lichaamsbewustzijn is de sleutel tot het herkennen, toe laten en transformeren van deze triggers, die vooralsnog onbewust zijn. 

 Stress ontstaat dus in jouw brein” zegt neurowetenschapper dr. Erik Scherder. Volgens hem helpt niksen niet bij stress. Wat dan wel? 

Stress ervaar je in je lichaam. 

Je lichaam ervaart stress en mijns inziens zal stress dan ook via je lichaam ontladen dienen te worden. Mensen met een post-traumatische stressstoornis ervaren veel stress en onveiligheid in hun lichaam en steeds meer psychiaters zijn er van overtuigd dat de aanpak die werkt bij het lichaam begint. Beweging, adem, slaap, muziek zijn activiteiten die een gunstige invloed hebben op stress en stress reduceren.  

  • Bewegen is het middel tegen stress. Voor sommige mensen helpt stevige fysieke inspanning om hun brein te regenereren. Maar heb je last van chronische stress of burn-out, dan is het beter om je te bewegen zonder belasting. Je lichaam is uitgeput en om te herstellen is het nodig om je lichaam niet te belasten. Wandelen, fietsen in een rustig tempo en hierbij opmerken wat je in de omgeving waarneemt. Bij Yogalessen zijn er specifieke oefeningen die heel geschikt zijn voor mensen die (veel) stress ervaren of een burn-out hebben. Hierover later meer! 
  • Adem is de verbinding tussen lichaam en geest en een krachtig hulpmiddel om je te ontspannen. De ademhaling is onwillekeurig en gaat dus automatisch mee in het ritme, situatie, activiteit waar jij je in bevindt. Ervaar je stress, dan adem je hoog en snel. Ben je ontspannen dan is de adem diep en rustig. Zolang je niet bewust bent van je adem is de ademhaling onwillekeurig. Bijzonder is dat we de adem ook willekeurig kunnen regelen. Is je adem hoog en snel, dan kun je deze met je aandacht langzamer maken en dieper in je lichaam laten komen. Dit is een willekeurige ademhaling, echter kunnen we de adem niet vertragen en verdiepen met onze wilskracht. Hierbij heb je vooral aandacht, geduld en gewaarwording bij nodig. 
  • Muziek is heel persoonlijk, maar om je lichaam, denken en je adem tot rust te brengen zijn de tonen, het tempo en ritme van belang.  Bijna een eeuw geleden is uit onderzoek al gebleken dat tonen in de mineur de bloeddruk en het hartritme verlagen en je lichaam ontspant. Uit later onderzoek blijkt dat de ademhaling het ritme aanneemt van de muziek die je hoort. En de ademhaling is een krachtig hulpmiddel om je te helpen ontspannen, zoals je hierboven staat beschreven. Wil je ontspannen, zoek dan naar muziek met een laag tempo. Kortom: rustige, ontspanningsmuziek die gemakkelijk te vinden is op internet. 
  • Slapen is vaak lastig als je stress in je lichaam ervaart. Inslapen kan een probleem zijn. Een uur voor het slapen geen beeldscherm kan helpend zijn. Ook een voetenbadje voor het slapen of een warm bad kan je lichaam en denken tot rust brengen. Jezelf genoeg slaap gunnen en aan een ritme vasthouden is essentieel. Slaaptekort heeft effect op immuunsysteem, mentale helderheid, hormonen, bloeddruk, hongergevoel en alertheid. Zenuwcellen zijn al na één nachtje weinig slapen van slag, dus heb zorg en aandacht voor je slaap. Heb je ´s nachts slecht geslapen, doe dan een middagdutje om je slaap in te halen. 

 

Stress en Yoga 

Het zal je na het lezen van deze tekst niet verbazen dat Yoga zeer geschikt is voor mensen die stress ervaren. En ik gun het jou om je te bevrijden van je stress. Uit eigen ervaring weet ik dat dit mogelijk is. Deze weg heb ik zelf bewandeld en yoga is mij hier dienend in geweest en ik weet dat jij hetzelfde kunt ervaren. Natuurlijk gaat dit niet in 1x, maar met een paar maandjes yoga is er al een verschil merkbaar. Maar het echte verschil komt wanneer je langere tijd yoga beoefent en de bovenstaande punten toepast in je leven. 

In de Yoga zijn er verschillende oefeningen die zeer geschikt zijn voor mensen met stress. Deze oefeningen bied ik aan tijdens de easy flow yogalessen. Tijdens deze lessen verbind ik adem met milde, eenvoudige bewegingen, waardoor je niet hoeft na te denken over de oefening.  Je wordt hierbij bewust van je adem en je kunt de adem verdiepen en vertragen. Tijdens de les is er ook ontspanningsmuziek wat ook een positief effect heeft op het reduceren van stress.  

Heb je vooral moeite met slapen; inslapen en/of doorslapen dan is Yoga Nidra een manier om diep te ontspannen. Het is de Yoga van de Slaap. Het is niet de bedoeling dat je in slaap valt, maar het zal je ongetwijfeld een keer gebeuren. Je oefent het lichaam om zich te ontspannen om zo makkelijker in slaap te vallen. Wanneer je dit regelmatig herhaalt, gaat het lichaam herkennen dat het nu tijd is om te rusten en in slaap te vallen.  

Graag hoor ik van je waar jij mee aan de gang gaat om je stress te verminderen en wat de tips die ik je geef met je doen. Laat je het me weten? Geef eeb reactie hieronder.

 Yogagroet, 

Lisethe 

 

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *